Na czym polega hiperbaria tlenowa?

Terapia hiperbaryczna (HBOT) polega na oddychaniu 100% tlenem w specjalnej komorze hiperbarycznej, w której panuje podwyższone ciśnienie atmosferyczne. Tlen przenika do czerwonych krwinek, zwiększa się stężenie w osoczu, układzie limfatycznym i płynie mózgowo rdzeniowym. Terapia znajduje zastosowanie m.in. przy trudno gojących się ranach, stopie cukrzycowej, zatruciu tlenkiem węgla, urazach niedokrwiennych, a także jako wsparcie regeneracji i rehabilitacji.

Najważniejsze informacje o hiperbarii tlenowej

• HBOT zwiększa ilość tlenu rozpuszczonego w osoczu krwi.
• Zabieg trwa około 60-90 minut.
• Terapia wspiera m.in. gojenie tkanek i regenerację.
• Nie każdy pacjent może korzystać z komory hiperbarycznej.
• W określonych wskazaniach medycznych HBOT może być refundowany przez NFZ.

Co to jest hiperbaria tlenowa?

Hiperbaria tlenowa, określana również jako HBOT (Hyperbaric Oxygen Therapy), to metoda terapeutyczna polegająca na oddychaniu 100-procentowym tlenem w warunkach podwyższonego ciśnienia. Zabieg odbywa się w specjalnej komorze hiperbarycznej, w której ciśnienie jest wyższe niż atmosferyczne i zwykle wynosi od 2,0 do 3 ATA. Dzięki temu organizm może przyswoić znacznie większą ilość tlenu niż podczas oddychania w standardowych warunkach.

Mechanizm działania terapii opiera się na prawie Henry’ego. Wraz ze wzrostem ciśnienia zwiększa się ilość tlenu rozpuszczonego w osoczu krwi. W warunkach hiperbarii tlen może docierać również do miejsc o ograniczonym ukrwieniu, takich jak tkanki objęte stanem zapalnym, obrzękiem, martwicą lub niedotlenieniem.

Standardowa sesja trwa około 60–90 minut i składa się z kilku etapów:

• stopniowego zwiększania ciśnienia,
• właściwej terapii tlenowej,
• kontrolowanej dekompresji.

Podczas zabiegu pacjent oddycha tlenem przez maskę lub kaptur tlenowy. Terapia pozostaje nieinwazyjna i bezbolesna, choć część osób może odczuwać chwilowy ucisk w uszach podobny do tego, który pojawia się np. podczas startu samolotu.

Jaki wpływ na mózg ma tlenoterapia hiperbaryczna?

Mózg jest jednym z najbardziej wrażliwych na niedotlenienie narządów w organizmie. Nawet niewielkie zaburzenia dopływu tlenu mogą wpływać na pamięć, koncentrację, szybkość przetwarzania informacji oraz funkcjonowanie układu nerwowego. Tlenoterapia hiperbaryczna zwiększa ilość tlenu docierającego do komórek nerwowych, dzięki czemu wspiera procesy regeneracyjne zachodzące w mózgu.

Badania wskazują, że HBOT może stymulować neuroplastyczność, czyli zdolność mózgu do tworzenia nowych połączeń nerwowych. Pod wpływem terapii dochodzi również do poprawy mikrokrążenia oraz powstawania nowych naczyń krwionośnych w obszarach objętych wcześniejszym niedokrwieniem.

W badaniach klinicznych obserwowano poprawę:

• pamięci,
• koncentracji,
• funkcji poznawczych,
• sprawności ruchowej u części pacjentów po udarze mózgu i innych uszkodzeniach

HBOT stosuje się także wspomagająco u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym oraz u pacjentów po ciężkich epizodach niedotlenienia mózgu.

Kto potrzebuje hiperbarii tlenowej?

Tlenoterapia hiperbaryczna znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych stanów zagrożenia zdrowia, przewlekłych problemów związanych z gojeniem tkanek oraz jako element wspomagający rehabilitację. W Polsce część wskazań objęta jest refundacją Narodowego Funduszu Zdrowia.

Terapia wspiera regenerację organizmu po zabiegach operacyjnych oraz urazach ortopedycznych. Coraz częściej wykorzystuje się ją także jako uzupełnienie rehabilitacji neurologicznej i terapii przewlekłych stanów zapalnych. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest kwalifikacja medyczna. Obejmuje ona szczegółowy wywiad zdrowotny oraz wykonanie badań diagnostycznych, takich jak RTG klatki piersiowej i EKG. Pozwala to wykluczyć przeciwwskazania oraz zwiększyć bezpieczeństwo terapii.

W o2zone w Warszawie hiperbaria tlenowa może być częścią kompleksowego procesu rehabilitacji. Połączenie HBOT z terapią manualną, przezskórną neuromodulacją, światłem czerwonym czy nowoczesnymi metodami fizjoterapii pozwala jeszcze lepiej dopasować terapię do potrzeb pacjenta.

Kto nie może korzystać z tlenoterapii?

Choć hiperbaria tlenowa jest uznawana za metodę bezpieczną, nie każdy pacjent może zostać zakwalifikowany do terapii. Jak już wspomnieliśmy, wymagana jest ocena stanu zdrowia.

Najważniejszym przeciwwskazaniem bezwzględnym pozostaje nieleczona odma płucna. W trakcie dekompresji może dojść do groźnych powikłań związanych z układem oddechowym i krążeniowym. Przeciwwskazaniem jeż również stosowanie niektórych leków, między innymi platyny (np. Cisplatyna) stosowanej w leczeniu m.in. raka piersi.

Szczególną ostrożność zachowuje się również w przypadku:

• stanów gorączkowych,
• ciąży,
• padaczki,
• POCHP (przewlekła obturacyjna choroba płuc),
• niewydolności serca,
• przebytych operacjach zatok ucha i klatki piersiowej,
• zapaleniu nerwu wzrokowego,
• rozsianej choroby nowotworowej.

Odpowiednia kwalifikacja zwiększa bezpieczeństwo terapii i pozwala ograniczyć ryzyko powikłań.

Czy hiperbaria tlenowa jest bezpieczna?

Tlenoterapia hiperbaryczna jest procedurą medyczną prowadzoną według określonych standardów bezpieczeństwa. Zabiegi odbywają się pod nadzorem wykwalifikowanego personelu, a parametry terapii dobierane są indywidualnie do stanu zdrowia pacjenta.

Większość osób dobrze toleruje terapię. Najczęściej zgłaszane objawy mają łagodny i przejściowy charakter.

Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą:

• uczucie zatkania uszu,
• dyskomfort zatok,
• przejściowe zmęczenie.

Ze względu na wysokie stężenie tlenu w komorze obowiązują rygorystyczne procedury przeciwpożarowe. Pacjenci nie mogą wnosić m.in. urządzeń elektronicznych, materiałów łatwopalnych ani stosować kosmetyków zawierających alkohol i substancje tłuszczowe. W naszym nowoczesnym gabinecie o2zone terapia prowadzona jest przy wykorzystaniu certyfikowanego sprzętu medycznego oraz zgodnie z obowiązującymi procedurami bezpieczeństwa.

Czy tlenoterapia hiperbaryczna jest refundowana przez NFZ?

W Polsce tlenoterapia hiperbaryczna może być refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jednak wyłącznie w określonych wskazaniach medycznych. Kwalifikacja pacjentów opiera się na wytycznych klinicznych oraz szczegółowych kryteriach diagnostycznych.

Refundacja obejmuje między innymi:

• zatrucie tlenkiem węgla,
• stopę cukrzycową,
• trudno gojące się rany,
• martwicze zakażenia tkanek,
• uszkodzenia popromienne,
• przewlekłe zapalenie kości,
• wybrane urazy niedokrwienne.

Aby rozpocząć leczenie refundowane przez NFZ, pacjent musi posiadać odpowiednie skierowanie oraz aktualne badania diagnostyczne. Warto również pamiętać, że pełny efekt kliniczny osiąga się wyłącznie w medycznych komorach hiperbarycznych pracujących przy odpowiednio wysokim ciśnieniu. Więcej o wskazaniach piszemy na końcu artykułu.

Hiperbaria tlenowa w o2zone w Warszawie

W o2zone hiperbaria tlenowa stanowi część kompleksowego podejścia do wspierania procesów leczenia. Terapia prowadzona jest z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjenta. Duże znaczenie ma połączenie HBOT z nowoczesnymi metodami fizjoterapii i diagnostyki. Dzięki temu możliwe jest jeszcze dokładniejsze dopasowanie terapii do rodzaju urazu, przeciążenia lub przewlekłego problemu zdrowotnego.

U nas możesz korzystać między innymi z: SIS, skupionej fali uderzeniowej, przezskórnej neuromodulacji, przezskórnej elektrolizie i masażu.

Połączenie nowoczesnych technologii z doświadczeniem naszych specjalistów pozwala wspierać proces regeneracji zarówno u osób aktywnych fizycznie, jak i pacjentów wymagających kompleksowej rehabilitacji. W terapii szczególne znaczenie ma indywidualne podejście, bezpieczeństwo oraz wykorzystanie certyfikowanego sprzętu medycznego. Dzięki temu pacjent otrzymuje spójny plan postępowania dopasowany do swoich potrzeb i możliwości organizmu.

Wskazania do zastosowania hiperbarii tlenowej

• Do wskazań ostrych zaliczamy: zatory gazowe, wypadki nurkowe, choroba dekompresyjna nurków i pilotów, zatrucia tlenkiem węgla, martwicze zakażenia tkanek miękkich ( beztlenowe oraz mieszane), ostre niedokrwienie tkanek miękkich, uraz mięśniowo-szkieletowy ( z zagrażającym zespołem kompartmentalnym, uraz zmiażdżeniowy), oparzenia termiczne ( oparzenia II stopnia >10 % u dzieci i III stopnia_>20 % u dorosłych), nagła głuchota, uraz akustyczny.
• Do wskazań przewlekłych zaliczamy: popromienne uszkodzenia tkanek i narządów, trudnogojące się rany, zespoły stopy cukrzycowej, zakażenia i martwica kikuta po amputacji, zapalenia skóry i tkanki podskórnej, rozlane złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego, owrzodzenia odleżynowe, owrzodzenia troficzne kończyn dolnych, zapalenia i martwica kości, przeszczep skóry zagrożony martwicą, zakażenia rany pourazowej, zapalnie mostka, zapalenie pooperacyjne śródpiersia, niestabilność mostka, ropnie wewnątrzczaszkowe, ropień płuca, ropień opłucnej, ropień wątroby, promienica.

---

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady medycznej.

Żródła:

• https://www.czytelniamedyczna.pl/5847,aktualne-zastosowanie-hiperbarii-tlenowej.html
• https://tlenoterapia.info.pl/przeciwwskazania-do-stosowania-tlenowej-terapii-hiperbarycznej/
• https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/9667/characteristic
• https://clo.com.pl/hiperbaria/
• https://wim.mil.pl/oddzial-kliniczny-medycyny-hiperbarycznej/